Ανθλγός (ΠΖ) Σταύρος Μπιτσάκης

Ο ΗΡΩΑΣ εφεδρος Ανθλγός ΠΖ Σταύρος Μπιτσάκης (256 ΤΠ)

Τον Αύγουστο του 1974 οι κυπριακές Θερμοπύλες στον Καραβά και στη Λάπηθο ήσαν από πριν προδομένες. Όταν στις 2/8/74 εστάλη εκεί το 256 ΤΠ με αποστολή να τοποθετήσει σημαίες για να καταγραφεί από το ελικόπτερο του ΟΗΕ ως ελεγχόμενη από την ΕΦ περιοχή, το ΓΕΕΦ και η «κυβέρνηση» του προεδρεύοντος Γλ. Κληρίδη είχαν ήδη στα χέρια τους, από 30/7/74, τη διαταγή επιθέσεως εναντίον Καραβά και Λαπήθου, που εξέδωσε ο Διοικητής της μόλις αποβιβασθήσας ως ενισχυση – παρά την εκεχειρία - 28ης Μεραρχίας του Αττίλα, ο Υποστράτηγος Φασίλ Πολάτ. Την ανακάλυψαν στα χαρτιά μαζί με χάρτες ενός αιχμαλωτισθέντος Τούρκου Ταγματάρχη.

Ηταν ξεκάθαρο ότι τους έριξαν στο στόμα του λύκου…

6^η  Αυγούστου 1974. Ημέρα Τρίτη. Και ενώ από τις 22 Ιουλίου 1974 υπήρχε συμφωνημένη περίοδος εκεχειρίας, μια από τις μεγαλύτερες μάχες της εισβολής του 1974 ξεκίνησε από νωρίς στις τέσσερις και είκοσι το πρωί. Οι Τούρκοι είχαν τον έλεγχο της περιοχής ανατολικά του Καραβά, λίγες εκατοντάδες μέτρα από το ήδη πυρπολημένο ξενοδοχείο «Ζέφυρος». Από μέρες είχαν σχεδόν κυκλώσει τις δύο κωμοπόλεις, ελέγχοντας σχεδόν όλα τα υπερκείμενα υψώματα του Πενταδάκτυλου. Τα πολεμικά πλοία των Τούρκων συμπλήρωσαν με τη σειρά τους τον ασφυκτικό κλοιό που είχε ήδη δημιουργηθεί στην περιοχή. Μέσα σ’ αυτό το ασφυκτικό πέταλο που σχημάτισαν οι δυνάμεις της 39^ης  και της 28^ης Μεραρχίας του Αττίλα, βρισκόντουσαν από την Παρασκευή 2 Αυγούστου στην περιοχή Καραβά, ο 2^ος  Λόχος του 256 Τάγματος Πεζικού με επικεφαλής τον εφ.Ανθυπολοχαγό Σταύρο Μπιτσάκη από τα Χανιά της Κρήτης και στην περιοχή Λαπήθου ο 1^ος Λόχος με επικεφαλής τον Υπολοχαγό Λουκά Καράλη. Πενήντα τρία άτομα ο ένας λόχος και πενήντα έξι ο άλλος. Μαζί τους τέσσερα θωρακισμένα παλιά Μάρμον Χάρικτον με τον Ανθυπίλαρχο Χόπλαρο της 21 ΕΑΝ και ένα Λαντ Ρόβερ με το μοναδικό ΠΑΟ 106  χιλιοστών. Δυτικά στη γραμμή Βασίλειας - Βαβυλά ο 3^ος Λόχος με το Λοχαγό Ευτύχιο Σαλάτα και ο ισχνός λόχος βαρέων όπλων με τον Ανθυπολοχαγό Γιώργο Χατζηνικολάου από την Κατωκοπιά. Μαζί τους και μια διμοιρία της ΕΛ.ΔΥ.Κ.
Επίσης στην περιοχή βρισκόντουσαν μερικοί άνδρες της 190^ης  Μοίρας Πυροβολικού που στρατοπέδευε στον Καραβά, καθώς επίσης και οι άνδρες του 70 Τάγματος Μηχανικού που τοποθετούσαν ναρκοπέδια στην περιοχή.
Στο στόμα του λύκου βρέθηκαν τελικά οι πενιχρές δυνάμεις των δύο λόχων. Γύρω στα εκατό παλικάρια με τον αρχαίο οπλισμό των μαρτινιών, των Στεν, και των Μπρεν, κράτησαν στα ανατολικά και στα νότια κράσπεδα του Καραβά και της Λαπήθου την πρώτη επίθεση

Για να αντιληφθεί κάποιος το μέγεθος του αγώνα και της θυσίας αυτών των ανδρών θα πρέπει κάποιος να διαβάσει το χρονικό αυτών των Μαχών όπως το διηγείται ο Καταδρομέας Μαρκίδης, στην Εφημ. ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 25 χρόνια μετά:

«Το ξημέρωμα της 6ης Αυγούστου, μαζί με 5-6 ακόμα στρατιώτες, ήμουν στην ταράτσα του Φοντάνα Αμορόζα, ανατολικά του Καραβά και δεξιά του κύριου δρόμου που οδηγούσε προς την Κερύνια. Βρισκόμασταν εκεί για να ελέγχουμε την περιοχή και τις κινήσεις των Τούρκων, αλλά και για να δείχνουμε στους αξιωματικούς Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένων Εθνών, οι οποίοι πετούσαν με ελικόπτερο πάνω από την περιοχή για να σχεδιάσουν σε χάρτη τις περιοχές που κατείχε η κάθε πλευρά των εμπολέμων, ότι τα χωριά Λάπηθου και Καραβάς ήσαν υπό Ελληνική και όχι τουρκική κατοχή - όπως ισχυριζόταν ο Τούρκος συνταγματάρχης Νιαζί Τσακάρ, ο οποίος μετείχε στο έργο της χάραξης των γραμμών.

Για το έργο των χαρτογραφήσεων κατά την διάσκεψη της Γενεύης - μετά την "εκεχειρία" της 22ας Ιουλίου 1974 - δίνονται ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες από έγγραφο του Ντίμη Δημητρίου, με ημερομηνία 4.8.74 και το οποίο γράφτηκε μετά από ενημέρωσή του από το συνταγματάρχη Τσολάκη. Αναφέρεται συγκεκριμένα: "Σχετικώς με Καραβά, Λάπηθο και Σύσκληπον γίνεται μεγάλη συζήτηση. Οι Τούρκοι διατείνονται ότι κατείχαν αυτά τα χωριά την 30ήν Ιουλίου και ώρα 22.00, ενώ εμείς παρουσιάσαμεν αποδείξεις ότι αυτά τα χωριά δεν κατείχοντο υπό των Τούρκων.

Μερικές από τας αποδείξεις ήσαν συνομιλίαι ημών μετά των Ειρηνευτών, σχετικώς με τα ως άνω χωρία. Οι Τούρκοι λέγουν ότι ίσως μερικάς φοράς να υποχωρούσαν από τα θέσεις των, όμως αυτάς τας κινήσεις τας θεωρούν εκκαθαριστικάς. Εις την πραγματικότητα όμως, ως διατείνονται, κατείχαν τας ως άνω περιοχάς και δεν είναι διατεθειμένοι ποσώς να υποχωρήσουν εξ αυτών".

Στην πραγματικότητα - όπως την έζησα ο ίδιος προσωπικά - τα χωριά αυτά ήσαν στα χέρια των Τούρκων μέχρι τις 28-29 Ιουλίου, όταν ο 2ος Λόχος του 256 ΤΠ με επικεφαλής τον ήρωα ανθυπολοχαγό Σταύρο Μπιτσάκη, πέρασε από τη Λάπηθο και μπήκε στον Καραβά. Σε κάποιο σπίτι, θυμάμαι, ήσαν κρυμμένοι 4-6 άνδρες και όταν σιγουρεύτηκαν πως είμαστε Έλληνες στρατιώτες βγήκαν από τις κρυψώνες τους και - θυμάμαι πολύ καθαρά - κλαίοντας με αναφιλητά έπεσαν στα γόνατα και φιλούσαν τα πόδια μας! Το τι ακριβώς τους είχε συμβεί και το πως ένιωθαν θα πρέπει, νομίζω, να το εξιστορήσουν κάποτε οι ίδιοι.

Οι Τούρκοι, που ήσαν εκεί διατηρώντας υπό την κατοχή τους τα χωριά αυτά, έφυγαν τόσο βιαστικά που παράτησαν πυρομαχικά, κονσέρβες και άλλα προσωπικά τους αντικείμενα.

Οι ίδιοι κωλυσιεργούσαν σκόπιμα, για να μην δεσμευτούν με τη χάραξη γραμμών εκεχειρίας και έτσι τη μια μέρα ισχυρίζονταν ότι τα Ηνωμένα Έθνη είναι αναρμόδια να υποδείξουν τις θέσεις των αντιπάλων, την άλλη αρνιόντουσαν, χωρίς επιχειρήματα, να συζητήσουν γι' αυτή ή εκείνη την περιοχή και την επομένη δεν ήθελαν να πετάξουν με το ελικόπτερο για την από αέρος παρατήρηση και καταγραφή των θέσεων της κάθε παράταξης, όπως προέβλεπε η συμφωνία της Γενεύης.

Συγχρόνως, το τουρκικό στρατιωτικό επιτελείο με διαταγή του υποστράτηγου Φαζί Πολάτ (30.7.74) προς τις διοικήσεις του 61ου συντάγματος πεζικού, του τάγματος αρμάτων, της ταξιαρχίας κομάντος, του αμφίβιου συντάγματος, των μονάδων πυροβολικού και αυτοκινούμενων πυροβόλων και προς τη ναυτική διοίκηση, ετοιμαζόταν για άλλη μια φορά να αιφνιδιάσει παραβιάζοντας την "εκεχειρία" και να διώξει τις ελληνικές δυνάμεις από τις αμφισβητούμενες περιοχές.

Το πρωί, λοιπόν, της 6ης Αυγούστου, από το βουνό που βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Ελιά και Καραβάς ρίφθηκαν συνθηματικές φωτοβολίδες και αμέσως άλλες φωτοβολίδες με τα ίδια χρώματα από τον Άγιο Γεώργιο και τη θάλασσα και στη συνέχεια... άνοιξαν οι πύλες της κόλασης.

Οι Τούρκοι ξετύλιγαν ένα πολύ καλά οργανωμένο σχέδιο που με 14 περίπου χιλιάδες στρατό, καταδρομείς, 50 άρματα μάχης, πυροβολικό και τη βοήθεια σκαφών του ναυτικού ξεκινούσαν από τις τρεις πλευρές επίθεση ενάντια σε 50-60 άνδρες του 256 τάγματος πεζικού που με λιανοτούφεκα και λίγες χειροβομβίδες, 2-3 Μπρεν και τη... ψυχή τους, βρέθηκαν εκεί για να... σχηματίσουν μέτωπο και να κρατήσουν ελληνικά τα χωριά Λάπηθος και Καραβάς.

Και το τραγικότερο είναι που το ΡΙΚ (Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου) όλες αυτές τις μέρες - μέχρι και την 5η Αυγούστου που το άκουα - έλεγε ότι "τα χωριά Λάπηθος και Καραβάς είναι υπό τουρκική κατοχή" και καλούσε τους κατοίκους της περιοχής ν' αποφύγουν να προσεγγίσουν την περιοχή και τα σπίτια τους!

Μετά το πρώτο ξάφνιασμα από την επίθεση, προσπαθήσαμε να οργανωθούμε και αρχίσαμε να ανταποδίδουμε τα πυρά.

Κύρια έγνοια μας ήταν, να έρθουμε σε επαφή με το διοικητή του λόχου Σταύρο Μπιτσάκη, για να πάρουμε οδηγίες και να συντονιστούμε.

Οι Τούρκοι όμως, που ήξεραν ακριβώς τις θέσεις μας άρχισαν - ενώ έπεφταν ακόμα βλήματα από το πυροβολικό τους - να κινούνται προς τις οικίες, στις στέγες των οποίων είχαμε τα παρατηρητήρια - φυλάκιά μας. Ήταν μια καλή ευκαιρία για μας να τους προκαλέσουμε εύκολα απώλειες και αυτό κάναμε. Όμως, τα βλήματα από το πυροβολικό και τα τεθωρακισμένα έπεφταν τώρα δίπλα και πάνω στις στέγες των σπιτιών, στα οποία βρισκόμαστε.

Ο ανθυπολοχαγός Σταύρος Μπιτσάκης έτρεχε, πυροβολώντας με το αυτόματο "Τόμσον" που είχε, από φυλάκιο σε φυλάκιο, αγριεμένος, όρθιος και ακάλυπτος εντελώς φώναζε τους στρατιώτες με τα ονόματά τους, προσπαθούσε να μας εμψυχώσει και να μας φέρει σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο, κοντά του και κοντά στο Φοντάνα Αμορόζα, στη στέγη του οποίου έτυχε να βρίσκομαι.

Και ξαφνικά, σαν να είχα τυφλωθεί και συγχρόνως κουφάθηκα, ενώ από τη σκόνη και το καπνό πνιγόμουνα.. Εχθρικό βλήμα είχε πέσει ανάμεσά μας, πάνω στη στέγη του Φοντάνα Αμορόζα και όσοι δεν κτυπηθήκαμε κατρακυλήσαμε, κυριολεκτικά από τις σκάλες και βρεθήκαμε σ' ένα χωράφι παρα δίπλα.

Είμαστε 3-4 στρατιώτες και ξαφνικά στην άκρη του χωραφιού βλέπουμε 30-40 άλλους να μας πλησιάζουν... Προσπάθησα να τους μιλήσω και να τους πω να καλυφθούν, γιατί οι Τούρκοι πλησιάζουν από τη νοτιοανατολική πλευρά. Αυτοί όμως δεν απαντούσαν και ξαφνικά... άρχισαν να ουρλιάζουν και να μας πυροβολούν, τρέχοντας κατά πάνω μας... Ήσαν Τούρκοι!

Εκείνη τη στιγμή δε νομίζω να καταλάβαινα καλά - καλά τι έκανα. Ούρλιαζα κι εγώ, βλαστημούσα τους Τούρκους κι όλη την Τουρκία, γύριζα γύρω - γύρω και πυροβολούσα και... σε μια στιγμή βλέπω δίπλα μου το Σταύρο Μπιτσάκη, καταϊδρωμένο, μπαρουτοκαπνισμένο, να γελά, να βλαστημά και να βρίζει...
Οι Τούρκοι εξαφανίστηκαν για μια στιγμή και κοντά μας βρέθηκαν καμιά δεκαριά παιδιά του λόχου. Ο Μπιτσάκης μας είπε να προσπαθήσουμε να κρατηθούμε σ' εκείνο το χωράφι και να τον περιμένομε κι αυτός θα έκανε άλλη μια προσπάθεια να μαζέψει δικούς του στρατιώτες που, ίσως, είχαν μείνει σε κάποιες στέγες σπιτιών ή κοντά σ' αυτά, περιμένοντας βοήθεια ή άλλες διαταγές.

Η επόμενη επίθεση των Τούρκων ήταν πιο βίαιη, πιο μαζική και από το βάθος του δρόμου (από τον Αγ. Γεώργιο) φάνηκαν τα πρώτα άρματα μάχης. Δεν μπορούσαμε να μείνουμε άλλο εκεί. Ενώ συζητούσαμε για το που ακριβώς θα μπορούσαμε να καλυφθούμε καλύτερα και να περιμένουμε τον ανθυπολοχαγό, οι Τούρκοι βρέθηκαν και πάλι ανάμεσά μας και ήσαν στιγμές, πραγματικά, που στα 5-10 μέτρα δεν μπορούσα να ξεχωρίσω αν οι σιλουέτες που έβλεπα, μέσα στους καπνούς και στη σκόνη, ήσαν σύντροφοι Έλληνες, ή μήπως επρόκειτο για Τούρκους...

Για άλλη μια φορά, λοιπόν, χάθηκα, βρέθηκα μόνος στη μέση ενός χωραφιού, και πάλι σε μια στιγμή, ακούω θόρυβο πίσω από τις λεμονιές, γυρίζω με το όπλο προτεταμένο και βρίσκομαι πρόσωπο με πρόσωπο με τον Μπιτσάκη. Σε κείνο το σημείο, από την κάτω πλευρά του κύριου δρόμου - προς τη θάλασσα - και στα πρώτα σπίτια του Καραβά, συναντήσαμε μια μαυροφορεμένη γυναίκα, ηλικιωμένη, φοβισμένη και ανήσυχη, η οποία φαινόταν να είναι η τελευταία κάτοικος του χωριού που είχε απομείνει. Μας ζήτησε να την πάρουμε μαζί μας και της εξήγησα πως αυτό ήταν αδύνατο. Της είπα που ακριβώς ήταν οι Τούρκοι και μιας και δεν ξέραμε αν ήταν απλά μια παραβίαση εκεχειρίας, ή αν ο πόλεμος θα κρατούσε για πολύ, της είπαμε να μπει σε μια αποθήκη - γκαράζ που ήταν εκεί κοντά, να κρυφτεί ώσπου να σταματήσουν οι πυροβολισμοί κι όταν - αν γλιτώναμε - θα δίναμε αναφορά στον Ερυθρό Σταυρό ή στα Ην. Έθνη να την αναζητήσουν. Μας έδωσε την ευχή της η γιαγιά και προχώρησε για να κρυφθεί...

Κάπου εκεί βρέθηκαν άλλοι 6-8 από τους στρατιώτες του λόχου μας, μαζί κι ο ασυρματιστής κι όλοι μαζί αποφασίσαμε να κινηθούμε συντονισμένα, όπου συναντήσουμε Τούρκους να τους κτυπήσουμε και να επιχειρήσουμε να μαζέψουμε όλο το λόχο. Πολύ γρήγορα, όμως διαπιστώσαμε ότι αυτό ήταν πιο αδύνατο. Σε ένα σημείο, στα δυτικά του χωριού Καραβάς, έδωσε διαταγή ο ανθυπολοχαγός Μπιτσάκης, να οχυρωθούμε πίσω από ένα τοίχο και με μέτωπο προς τον Καραβά - Αγ. Γεώργιο να κρατήσουμε άμυνα, για όσο αντέξουμε (μέχρι να μας σωθούν τα πυρομαχικά ή να σκοτωθούμε).

Δεν είχε περάσει ούτε μισή ώρα και άρχισαν να μας κτυπούν με βλήματα πυροβολικού - όλμων και αμέσως μετά πυροβολισμοί από Τούρκους που βρέθηκαν να έχουν προχωρήσει πίσω από μας προς τη Λάπηθο. Καταλάβαμε τότε, βλέποντας και τα σκάφη του τουρκικού στόλου να προχωρούν στη θάλασσα ακόμα και δυτικότερα της Λαπήθου, ότι η περιοχή είχε γεμίσει από εχθρικές δυνάμεις, ότι δεν υπήρχε πια "μέτωπο" για να κρατήσουμε κι ότι αυτό που μας απέμενε ήταν να μείνουμε κρυμμένοι κάνοντας αντάρτικο ή να οπισθοχωρήσουμε αναζητώντας την έδρα του τάγματος, για ανασυγκρότηση και νέες διαταγές. Εν τω μεταξύ, ο ασυρματιστής, νομίζω τραυματίστηκε ή κάτι άλλο συνέβη στον ασύρματο - έτσι κι αλλιώς μας ήταν άχρηστος γιατί ούτε κάλυψη είχαμε όταν τη ζητήσαμε, ούτε ενισχύσεις μας στείλανε - και αποφασίσαμε να καταστρέψουμε και να θάψουμε τον ασύρματο. Στο δρόμο προς την έδρα του τάγματος, που υπολογίζαμε να βρούμε δυτικά της Λαπήθου, κοντά στον κύριο δρόμο, εμπλακήκαμε ξανά σε μάχη και στη σύγχυση που επακολούθησε "χάσαμε" τον ανθυπολοχαγό. Οι ελάχιστοι πια στρατιώτες που ήσαν μαζί μας, 4-5, αποφάσισαν να κατευθυνθούν προς τη Λάπηθο, προχωρώντας, ανάμεσα στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο και τη θάλασσα, προς τα δυτικά. Εγώ δεν τους ακολούθησα επιμένοντας να ψάχνω για τον ανθυπολοχαγό. Πέρασα πάνω από τον κύριο δρόμο, προς την πλευρά του Πενταδάκτυλου και στράφηκα προς τον Καραβά, ξανά.

Σε κάποια στιγμή είχε χάσει την αίσθηση του χρόνου και μέχρι τώρα δεν ξέρω αν ήταν πρωί ή μεσημέρι ή μετά το μεσημέρι, άκουσα θόρυβο μηχανής αυτοκινήτου και πλησιάζοντας στο δρόμο είδα ένα φορτηγό της Ε.Φ. συνοδευόμενο από ένα λαντρόβερ με ένα αντιαρματικό ΠΑΟ-106, να προχωρεί προς... το στόμα του λύκου. Οι Τούρκοι ήσαν παντού και τα τουρκικά άρματα μάχης προχωρούσαν ήδη προς τη Λάπηθο, έχοντας περάσει τον Καραβά.

Με κάποιες προφυλάξεις τους πλησίασα και αφού σιγουρευτήκαμε ο ένας για τον άλλο, μιλήσαμε κι έμαθα πως ήσαν στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ που ήρθαν εκεί για να βρουν τον Μπιτσάκη "ζωντανό ή νεκρό", όπως είπαν και να τον συνοδεύσουν προς την έδρα του τάγματος. Αφού τους εξήγησα κι εγώ τι είχε συμβεί, σκορπίσαμε και συνεχίσαμε μαζί την αναζήτηση κι από τις δύο πλευρές του δρόμου, προχωρώντας πάντα προς τον Καραβά. Και, πράγματι, μετά από αρκετή ώρα ξεπετάχτηκε μπροστά μας ο Σταύρος, γερός, από μουντζουρωμένο το πρόσωπο από τους καπνούς και το μπαρούτι, γεμάτος νεύρο κι αποφασιστικότητα, έντονα, όμως τώρα πια προβληματισμένος με τη στάση της Διοίκησης και τα όσα συνέβαιναν...

Μετά από κάποιες συνεννοήσεις μεταξύ μας, πήρε την απόφαση να μας οδηγήσει όλους μαζί στην έδρα του τάγματος. Αποφασίσαμε να αραιώσουμε να διώξουμε τα οχήματα (φορτηγό και λαντρόβερ με ΠΑΟ-105) και να προχωρήσουμε, μέσα από περιβόλια και κοντά στον αυτοκινητόδρομο προς τη Λάπηθο.

Η διαδρομή αυτή, εκτός από τα βλήματα πυροβολικού, όλμων και πολεμικών όπλων που έπεφταν κοντά μας καθ' όλη την πορεία προς τη Λάπηθο, ήταν σχετικά ομαλή που... σε μια στιγμή, ενώ προχωρούσαμε με το Σταύρο Μπιτσάκη μπροστά, είδα πίσω στρατιώτες σε απόσταση περίπου 200 μέτρων και από την πάνω πλευρά του δρόμου προς τον Πενταδάκτυλο. Ήμασταν σίγουροι πως βρήκαμε επιτέλους την έδρα του τάγματος και ξαλαφρωμένοι κάπως, ανεβήκαμε κοντά στον αυτοκινητόδρομο και αρχίσαμε φωνάζουμε προς τους στρατιώτες, λέγοντας τους ποιοί είμαστε. Είχαμε πλησιάσει περίπου στα 50-60 μέτρα, όταν για μια στιγμή άρχισα να υποψιάζομαι... Άκουα τις φωνές τους αλλά δεν ξεχώριζα ή μάλλον δεν καταλάβαινα τι έλεγαν κι εξακολουθούσαν να έχουν μάλιστα προτεταμένα τα όπλα τους ξαφνικά κατάλαβα. Δεν ήσαν δικοί μας, αλλά Τούρκοι. Δεν πρόλαβα να το πως στο Σταύρο και οι Τούρκοι άρχισαν να βάλλουν με καταιγιστικά πυρά εναντίον μας. Οι πύλες της κόλασης άνοιξαν ξανά!

Ακούω, ακόμα στ' αυτιά μου τα λόγια του Σταύρου: "Απάνω τους λεβέντες. Απάνω τους και τους φάγαμε".

Ο Σταύρος, εγώ κι ένας από τους στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ περνάμε τρέχοντας τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, προχωρούμε προς το μέρος των Τούρκων, και πέφτουμε με τα μούτρα κάτω, στο πρώτο ανάχωμα που συναντούμε. Ανταποδίδουμε τα πυρά και προσπαθούμε να εκτιμήσουμε την κατάσταση. Και η κατάσταση, για άλλη μια φορά είναι τραγική για μας.

Οι υπόλοιποι στρατιώτες μένοντας κάτω από τον κύριο δρόμο, δεν είχαν που να καλυφθούν και οπισθοχώρησαν προς τα βράχια της θάλασσας. Μείναμε εμείς οι τρεις απέναντι σε 300-500 δεν ξέρω, στρατιώτες. Αργότερα διαπιστώσαμε ότι αυτοί θα πρέπει να ήσαν οι αμφίβιες δυνάμεις καταδρομών που βγήκαν από τη θάλασσα για να μας αποκόψουν το δρόμο προς την έδρα του τάγματος.Ο Σταύρος Μπιτσάκης δεν ήθελε να το πιστέψει μ' αγριεμένο βλέμμα κοιτούσε ολόγυρα, φώναζε τον αρχιλοχία της ΕΛΔΥΚ ζητώντας ανταπόκριση και κάλυψη... Μάταια δεν υπήρχε σωτηρία... Και ξαφνικά, το πήρε απόφαση. "Εδώ θα μείνουμε", βροντοφώναξε.

Είχα πάψει εγώ, εδώ και πολλή ώρα να σκέφτομαι τον εαυτό μου, τους δικούς μου την όλη κατάσταση. Καθόμουνα και θαύμαζα αυτό το παλικάρι. Ήξερε πως, σχεδόν όλοι τον ταύτιζαν με τη Χούντα και τους φασίστες - προδότες που συνειδητά δούλευαν κάτω από τις εντολές των Αμερικανών και Εγγλέζων. Ένιωθε πικραμένος και προδομένος κι όμως πάντα περήφανος, Έλληνας και Κρητικός ένιωθε το ΧΡΕΟΣ. Ήξερε πως οι αγώνες και η θυσία του θα πήγαιναν χαμένα αλλά ήταν φιλότιμος, ήταν γενναίος, ήταν ο απόγονος των Κρητών και Ελλήνων που για χιλιάδες τόσα χρόνια πολεμούσαν για να κρατήσουν ελεύθερα κι ελληνικά τούτα τα χώματα. Ένιωθε την Κύπρο, όπως την Κρήτη, όπως την Ελλάδα.

... Ένας ξηρός, μεταλλικός ήχος και το κεφάλι του, που μόλις ανασήκωσε για να δει τον οχτρό και να τ' αδειάσει άλλη μια γεμιστήρα σφαίρες έγειρε κι ακούμπησε στο χώμα. Το άλικο, ελληνικό του αίμα ζυμώθηκε με το ελληνικό χώμα της Λαπήθου, της Κύπρου. Το γενναίο του πνεύμα, η ψυχή του, θα περιπλανιέται ακόμα εκεί, ανάμεσα στις λεμονιές, τις πορτοκαλιές και τις ελιές του Καραβά και της Λαπήθου και θα μας περιμένει να τον αναζητήσουμε, να βρούμε και να θάψουμε το λείψανο, τα κόκαλά του, που έμειναν για πάντα εκεί.

Την 6η Αυγούστου οι Τούρκοι υπερδιπλασίασαν το προγεφύρωμά τους και από κει - με τη δική μας ανοχή - προχώρησαν μετά μια βδομάδα που πήραν τη μισή Κύπρο. Την 6η Αυγούστου 1974 χάθηκε ο πόλεμος, χάθηκε η Κύπρος!

ΕΤΣΙ ΧΑΘΗΚΕ Ο ΗΡΩΑΣ ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ (ΠΖ) ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΙΤΑΚΗΣ. Λόγω του ότι η σορός του δεν αποδόθηκε ποτέ στην ΕΦ και από εκεί στους οικείους του για την ταφή, είναι ακόμα στην λίστα των Αγνοηθέντων-Αγνοουμένω!

ΑΘΑΝΑΤΟΣ…

(από το βιβλίο ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΤΙΜΗΣΑΝ ΤΗΝ ΣΤΟΛΗ ΤΟΥΣ - Εκδ. ΠΕΛΑΣΓΟΣ)

Ανχης (ΠΒ) Στυλιανός Καλμπουρτζής - Κύπρος 1974

Ανχης (ΠΒ) Στυλιανός Καλμπουρτζής

Ο Αντισυνταγματάρχης Πυροβολικού Καλμπουρτζής Στυλιανός γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη την 31η Ιανουαρίου 1921 από γονείς καταγόμενους από την Ανατολική Θράκη.

Την 17η Οκτωβρίου 1945, σε ηλικία 24 ετών,  κατατάγηκε στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για τριετή εθελοντική υπηρεσία.

Την 1η Ιανουαρίου 1947 προήχθηκε στο βαθμό του Λοχία και την 28η Αυγούστου 1947 προήχθηκε επανδραγαθία στο βαθμό του Επιλοχία και του απονεμήθηκε το Πολεμικό Μετάλλιο Ανδρείας.

Την 1η Μαρτίου 1949 εισήχθηκε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων από την οποία αποφοίτησε την 17η Αυγούστου 1950 και κατατάγηκε στο Πεζικό. Την 28η Αυγούστου 1950 ορκίστηκε Ανθυπολοχαγός και την 18η Αυγούστου 1952 προήχθηκε στο βαθμό του Υπολοχαγού.

Τον Ιούλιο του 1955 παντρεύτηκε την Βαία Γεωργίου Τσαούση με την οποία απέκτησε δύο θυγατέρες.

Την 1η Δεκεμβρίου 1958 μετατάχθηκε στο Πυροβολικό και την 28η Απριλίου 1959 προήχθηκε στο βαθμό του Λοχαγού. Την 18η Αυγούστου 1963 προήχθηκε κατ’ εκλογή στο βαθμό του Ταγματάρχη. Την 18η Αυγούστου 1966 προήχθηκε κατ’ εκλογή στο βαθμό του Αντισυνταγματάρχη.

Η σύζυγος του Βαία απεβίωσε στην Αθήνα την 7η Αυγούστου 1970. Την 5η Δεκεμβρίου 1971 παντρεύτηκε στο Πειραιά την Ελπίδα Γιαννιτσοπούλου.

Τον Αύγουστο του 1973 μετατέθηκε στη Κύπρο και ανέλαβε Διοικητής της 181 ΜΠΠ η οποία είχε την έδρα της στο χωρίο Τρίκωμο της επαρχίας Αμμοχώστου. Τον Ιούλιο του 1974 η 181 Μ.Π.Π. έδρευε στο στρατόπεδο Ιωάννη Στυλιανού στο χωριό Τρίκωμο της επαρχίας Αμμοχώστου. Η Μοίρα διέθετε 12 πυροβόλα των 25 λιβρών Αγγλικής προελεύσεως ενταγμένα σε τρεις πυροβολαρχίες των τεσσάρων πυροβόλων η κάθε μια.

Την 20η Ιουλίου 1974, με την εκδήλωση της Τουρκικής Εισβολής, η Μοίρα, εκτός της Γ’ Πυροβολαρχίας του Υπλγού Κούκουρα, είχε κινηθεί από το στρατόπεδο της στο Τρίκωμο και μέσω του νέου δρόμου Λευκωσίας – Αμμοχώστου και είχε αναπτυχθεί στον χώρο τάξεως της στη περιοχή Ασιεντρούσα της διάβασης Μπέλλα Παϊς, 2,5 χλμ περίπου βορειοδυτικά του χωριού  Συγχαρί στον Ανατολικό Πενταδάκτυλο. Η Γ’ Πυροβολαρχία της Μοίρας είχε παραμείνει στη περιοχή παρά το χωριό Στύλλοι της Αμμοχώστου και ανέλαβε αποστολή άμεσης υποστήριξης της Ι ΑΤΔ, Κατά τη πρώτη φάση της Τουρκικής Εισβολής είχε εκτελέσει βολές κατά του Τουρκικού Τομέα της πόλεως της Αμμοχώστου από τη περιοχή του χωριού Στύλλοι. Κατά τη διαδρομή της προς το χώρο τάξεως της, έξω από το χωριό Συγχαρί, η Μοίρα αποτέλεσε στόχο της Τουρκικής Αεροπορίας με αποτέλεσμα να έχει τούς δύο πρώτους νεκρούς της, τον Γιαννή Στυλλή από το Τρίκωμο γιο του ήρωα της Ε.Ο.Κ.Α. Γιαννή Στυλλή από τον οποίο πήρε το όνομα και το στρατόπεδο της, και τον Τάσο Αναστασίου.

Στη περιοχή τάξης της η Μοίρα είχε θέσει υπό διοίκηση της την 191 ΠΟΠ που έδρευε τότε στη περιοχή Προφήτη Ηλία και διέθετε ορειβατικά πυροβόλα 75 χιλιοστών και αποτέλεσαν μαζί ομάδα Μοίρας. Ο τομέας ευθύνης της ομάδας Μοίρα εκτεινόταν από τη περιοχή του Τ/Κ χωριού Αγύρτα νοτιοδυτικά μέχρι το Τ/Κ χωριό Τέμπλος βορειοδυτικά. Από το χώρο τάξεως της η Μοίρα υποστήριζε με τα πυρά της τις ηρωικές προσπάθειες της 32 Μοίρας Καταδρομών και του 399 Τάγματος Πεζικού στις περιοχές Άσπρη Μούττης, Αγύρτας, Αγίου Ιλαρίωνα, και Δυτικής Αλωνάγρας καθώς και τον αγώνα του 3ου Τ.Σ.  εναντίον του προγεφυρώματος και του θύλακα Κιόνελι-Αγύρτας. Η Μοίρα επίσης εκτελούσε αποστολή άμεσης υποστήριξης του 361 Τ.Π. στη περιοχή του Ανατολικού Πενταδακτύλου και με τις ακριβείς βολές της, δημιούργησε προϋποθέσεις επιτυχημένων ενεργειών για το Τάγμα καθώς και για τις άλλες  υποστηριζόμενες Μονάδες κατά τη πρώτη ημέρα των επιχειρήσεων. Από υπάρχουσες μαρτυρίες τα πυρά της Μοίρας προκάλεσαν εξοντωτικές καταστροφές και κόλαση πυρός στις γραμμές των Τουρκικών Δυνάμεων στη περιοχή.

Με τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στις 16.00 της 22/07/74, η Μοίρα παρέμεινε ταγμένη στη περιοχή Ασιεντρούσα στη διάβαση του Πέλλα-Παΐς. Μετά τη κατάπαυση του πυρός, οι Τουρκικές δυνάμεις συνέχιζαν να ενεργούν επιθετικά σε όλα τα μέτωπα στο προγεφύρωμα που είχαν δημιουργήσει και κυρίως στον ανατολικό Πενταδάκτυλο, όπου αμυνόταν η 32 Μ.Κ. και το 399 Τ.Π. με αποτέλεσμα οι μονάδες αυτές να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και να μετακινηθούν ανατολικότερα. Αμέσως μετά την απαγκίστρωση των τμημάτων της Εθνικής Φρουράς από τη περιοχή, Τουρκικό τάγμα πεζικού και τμήματα Τ/Κ καταδρομέων κατέλαβαν το ύψωμα Αλωνάγρα και είχαν βρεθεί σε οπτική επαφή με τις θέσεις τάξεως της Μοίρας και απειλούσαν με αποκοπή το δρομολόγιο Συγχαρί – Πέλλα Παϊς κοντά στη διασταύρωση με το δρομολόγιο προς Κάτω Δίκωμο. Αργά το απόγεύμα οι Αξιωματικοί της 181 Μ.Π.Π. διαπίστωσαν ότι η Μοίρα παρέμεινε πλήρως ακάλυπτη απέναντι στα Τούρκικα τμήματα που κινούνταν στη περιοχή. Τότε αποφασίστηκε η αποστολή σήματος στο Γ.Ε.Ε.Φ. με το οποίο η Μοίρα ζητούσε έγκριση για να εγκαταλείψει άμεσα την προωθημένη και ακάλυπτη θέση της.
Με τη λήψη του σήματος το Γ.Ε.Ε.Φ. έστειλε στη περιοχή το πρωί της 23/7/1974 τον Διοικητή Πυροβολικού Γ.Ε.Ε.Φ. Συνταγματάρχη Πούλλο Γεώργιο για να ενημερωθεί για τη κατάσταση και ταυτόχρονα να δώσει διαταγές για τις ενέργειες της 181 Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού.

Ο Σχης Πούλλος στη πορεία του προς τη θέση που ήταν ταγμένη η 181 Μ.Π.Π. πέρασε από το Σταθμό Διοικήσεως του 361 Τ.Π., που βρισκόταν πίσω από τη θέση της 181 Μ.Π.Π. και συνάντησε τον Διοικητή του τάγματος Αντισυνταγματάρχη (ΠΖ) Χάντζο Δημήτριο. Ο Ανχης Χάντζος αφού ενημέρωσε το Σχη Πούλλο για τη κατάσταση στη περιοχή του σύστησε να διατάξει την άμεση και χωρίς χρονοτριβή υποχώρηση της 181 Μ.Π.Π. και την τάξη της σε ασφαλέστερη θέση για να αποφευχθεί η προσβολή και καταστροφή της από τις Τούρκικες δυνάμεις. Αμέσως ο Σχης Πούλλος πήγε στις θέσεις της 181 Μ.Π.Π. και συνάντησε τον Διοικητή της Μοίρας Ανχη (ΠΒ) Καλπουρτζή Στυλιανό ο οποίος του ζήτησε να διατάξει την αναδίπλωση της Μοίρας εξηγώντας του, τους κινδύνους που εγκυμονούσε  η ακάλυπτη παρουσία της στη περιοχή.

Ο Σχης Πούλλος αρνήθηκε λέγοντας ότι  « το Πυροβολικό ουδέποτε υποχωρεί και ότι αν χρειαστεί, « οι πυροβολητές της 181 Μ.Π.Π. θα πέσετε μέχρι το τελευταίο όπως οι πυροβολητές του Κοσκινά στη Πτολεμαίδα το  1912 »  ( Ο Υπολοχαγός Κοσκινάς και οι πυροβολητές του έπεσαν όλοι επί των πυροβόλων τους στη Μάχη της Πτολεμαίδας το 1912, όταν είχαν προσβληθεί από Τούρκικο Πεζικό).

Μετά την αποχώρηση του Σχη Πούλλου και περί την 12:00 παρατηρήθηκε κίνηση Τουρκικών Δυνάμεων, τάγματος πεζικού και Τ/Κ καταδρομέων προς την διασταύρωση του δρόμου προς Συγχαρί με το δρόμο προς Κάτω Δίκωμο. Στρατιώτες της Μοίρας δέχτηκαν πυρά από μεγάλη απόσταση από τις Τούρκικες Δυνάμεις. Η κατάληψη της διασταύρωσης και του μόνου δρομολογίου διαφυγής είχε ήδη ολοκληρωθεί. Το τραγικό τέλος που θα επακολουθούσε είχε προδιαγραφεί.

Περί την 14:00 ώρα είχε εγκριθεί από το ΓΕΕΦ  και η μετακίνηση της Μοίρας σε ασφαλέστερη περιοχή. Ήταν ήδη πολύ αργά. Η διαφυγή της Μοίρας προς Συγχαρί ήταν πλέον αδύνατη. Ο Διοικητής της Μοίρας μετά από πίεση των αξιωματικών της Μοίρας καθώς και της 191 Π.Ο.Π. ( Πυροβολαρχία Ορεινού Πυροβολικού) που δρούσε υπό τη Διοίκηση της 181 Μ.Π.Π. και έγκριση από τη Διοίκηση Πυροβολικού ΓΕΕΦ, αποφάσισε να μετακινήσει τη Μοίρα ανατολικότερα και σε πιο ασφαλισμένη θέση. Το δρομολόγιο όμως που είχε επιλεγεί μετά από συμβουλή καταδρομέων της 32 Μ.Κ. που γνώριζαν τη περιοχή αποδείχτηκε μετά από αναγνώριση που εκτέλεσε ο Διοικητής της Μοίρας, αδιέξοδο για το μεγάλο όγκο της φάλαγγας που αποτελούσε τη Μοίρα. Τότε αποφασίστηκε και εγκρίθηκε από τη Διοίκηση Πυροβολικού η κίνηση της Μοίρας προς Συγχαρί.

Με την προσέγγιση της φάλαγγας στη διασταύρωση του δρόμου προς Κάτω Δίκωμο και Συγχαρί, η Μοίρα προσβλήθηκε από τα Τούρκικα τμήματα που είχαν στο μεταξύ οργανώσει ενέδρα βάλλοντας προς τη Μοίρα με πυκνά πυρά πεζικού και κυρίως με βλήματα όλμων και βαριά πολυβόλα με αποτέλεσμα η Μοίρα να ακινητοποιηθεί και να καταστραφεί και μεγάλος αριθμός Αξιωματικών και στρατιωτών να σφαγιαστούν.

Μετά τη προσβολή της Μοίρας ακολούθησε σκληρή και άνιση μάχη εκ του συστάδην  πρωτοφανής σε αγριότητα για δύο περίπου ώρες με τους πυροβολητές της 181 Μ.Π.Π. και της 191 Π.Ο.Π. να αρνούνται να εγκαταλείψουν τα πυροβόλα τους και να πέφτουν νεκροί πάνω σε αυτά.

Μαρτυρίες αναφέρουν την υπεράνθρωπη προσπάθεια που κατέβαλε τις κρίσιμες εκείνες ώρες ο ήρωας Διοικητής της Μοίρα Αντισυνταγματάρχης Καλμπουρτζής Στυλιανός εκθέτοντας τον εαυτό του σε θανάσιμο κίνδυνο βάλλοντας μόνος από προωθημένη θέση  για να καλύψει την ασφαλή αποχώρηση των ¨παιδιών ¨ του όπως αποκαλούσε τους στρατιώτες του.

Στην Ελληνική Ιστορία δεν υπάρχει παρόμοιο παράδειγμα αυτοθυσίας όπου πυροβολητές, να δίνουν μάχη εναντίον τάγματος πεζικού και ειδικών δυνάμεων, να μην εγκαταλείπουν τα πυροβόλα τους και να προτιμούν να πεθάνουν πάνω σε αυτά, εκτός από τη περίπτωση της πυροβολαρχίας του Υπολοχαγού Κοσκινά στη μάχη της Πτολεμαιδας το 1912.

Η πορεία της Μοίρας από το Στρατόπεδό της στο Τρίκωμο μέχρι το Συχαρί

Σχεδόν 41 χρόνια μετά, ήλθαν στην Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους από το Γενετικό Εργαστήριο BODE των ΗΠΑ τα θετικά αποτελέσματα ταυτοποίησης DNA οστών του. Ο εκπρόσωπος της Ελληνοκυπριακής πλευράς στην ΔΕΑ, Νέστορας Νέστορος, σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ- ΜΠΕ, ειδοποίησε τηλεφωνικώς στην Αθήνα την κόρη του, Μαρία Καλμπουρτζή, η οποία τα τελευταία χρόνια είναι πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων. Η κ. Καλμπουρτζή ενημερώθηκε διεξοδικά, την περασμένη Παρασκευή στην Λευκωσία από τον κ. Νέστορος και άλλους αρμοδίους της ΔΕΑ για την ταυτοποίηση τον οστών, που ανήκουν στον πατέρα της.

Τα οστά είχαν βρεθεί περίπου πριν από τέσσερα χρόνια σε χώρο ταφής στην περιοχή της μάχης στην διάβαση Πέλλα Πάϊς - Συγχαρί, στην οροσειρά του Πενταδακτύλου, στο πλαίσιο εκταφών της ΔΕΑ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ στον συγκεκριμένο χώρο βρέθηκαν 22 με 25 οστά, διότι -κατά τους αρχαιολόγους της ΔΕΑ- η ταφή ήταν επιφανειακή και πολλά οστά μπορεί να παρασύρθηκαν στην πάροδο του χρόνου από βροχές και από εκσκαφείς, όταν στην περιοχή δημιουργήθηκε πευκοδάσος. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι στο συγκεκριμένο σημείο τάφηκε ακόμη ένα άτομο, πιθανόν Ελληνοκύπριος έφεδρος αξιωματικός. Δείγματα από τα οστά δόθηκαν τον Φεβρουάριο στο Γενετικό Εργαστήριο BODE των ΗΠΑ, από όπου στάληκαν αποτελέσματα για οκτώ από αυτά. Και τα οκτώ ταυτίστηκαν με τα γενετικά «προφίλ» των συγγενών του Στυλιανού Καλμπουρτζή. Σημειώνεται ότι υπάρχει (γενετική) ταύτιση, όταν ο συσχετισμός μεταξύ του οστού και του δείγματος αίματος (από τους συγγενείς) ισούται ή ξεπεράσει το όριο του 99.95%. Τα οκτώ οστά του Στυλιανού Καλμπουρτζή, που ταυτοποιήθηκαν, είναι οι δύο παλάμες με τα δάκτυλα, καθώς και οστά από την κνήμη, τον μηρό, το στέρνο και την σπονδυλική στήλη. Για την ταύτιση των υπολοίπων οστών η διαδικασία συνεχίζονται οι αναλύσεις στο Γενετικό Εργαστήριο BODE. Στην διάβαση Πέλλα Πάϊς - Συγχαρί έχουν βρεθεί ακόμη τρεις ομαδικοί τάφοι. Στον μεγαλύτερο ήταν θαμμένα είκοσι άτομα. Από αυτά έχουν ταυτοποιηθεί τα οστά 15, εκ των οποίων οι εννέα ήταν στρατιώτες της 181 ΜΠΠ.

Ο Στυλιανός Καλμπουρτζής, μετά από τριήμερη άνιση μάχη με καταδρομείς του Τουρκικού στρατού, έπεσε ηρωϊκά μαζί με 37 άνδρες του, στην διάβαση Πέλλα Πάϊς - Συγχαρί, στην οροσειρά του Πενταδακτύλου. Αυτή είναι πλέον η επίσημη καταχώρηση του τέλους αυτής της Μ.Π.Π. . Μαρτυρίες αναφέρουν την υπεράνθρωπη προσπάθεια, που κατέβαλε τις κρίσιμες ώρες της τελικής μάχης ο αντισυνταγματάρχης Καλμπουρτζής, εκθέτοντας τον εαυτό του σε θανάσιμο κίνδυνο βάλλοντας μόνος από προωθημένη θέση για να καλύψει την ασφαλή αποχώρηση των στρατιωτών του. Η τύχη του Καλμπουρτζή αγνοείτο από τις 23 Ιουλίου 1974. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 ένας Τουρκοκύπριος παρέδωσε στην ΔΕΑ το περίστροφο του και την βέρα του γάμου του.

Η Μοίρα μετρά 37 Αγνοούμενους (34 της 181 Μ.Π.Π. και 3 της 191 Π.Ο.Π.)  Ο Υποδιοικητής της μοίρας Υπλγός ΠΒ Σπυρίδων Λαλιώτης σήκωσε λευκή σημαία παράδοσης όταν πλέον αντελήφθη ότι ο αγών ήταν πλέον μάταιος και η συνεχισή του θα είχε ως μοναδικό αποτέλεσμα την ολοσχερή εξολόθρευση όλων των ανδρών της. Κάποιοι βέβαια τον κατηγόρησαν για αυτήν του την ενέργεια, κρίνοντας εκ του ασφαλούς και εκ των υστέρων.

Οι Τούρκοι επέδειξαν φοβερή βαρβαρότητα, ιδίως στους τραυματίες πολλούς από τους οποίους εκτέλεσαν με τις λόγχες τους, ενώ αυτοί κείτονταν ανυπεράσπιστοι.

Ο Καλμπουρτζής  επέδειξε σπάνια χαρίσματα πίστεως στον όρκο και το καθήκον του «Ουκ καταισχύνω όπλα τα ιερά», ανδρείας, ηρωισμού, πατριωτισμού και αυτοθυσίας. Αυτοί οι Άνδρες αποτελούσαν την 181 Μ.Π.Π. και έδωσαν με τη Θυσία τους ένα λαμπρό παράδειγμα προς μίμηση στις νεώτερες γενιές, για τους νέους πυροβολητές. Η Θυσία της 181 Μ.Π.Π. αποτελεί μια ακόμα χρυσή σελίδα Δόξας στην Ιστορία της Κύπρου και ένα Στίγμα Ντροπής και Ανανδρίας για το Τουρκικό Στρατό ο οποίος σε χρόνο ανακωχής, προέλασε, εγκλώβισε και εξόντωσε την 181 Μ.Π.Π.

Η Δημοσιογράφος του ΡΙΚ-1 κα Αίμιλη Μιχαήλ προχώρησε σε μια πολλή προσεκτική έρευνα για την 181 ΜΠΠ και τον Διοικητή της. Αυτή καταγράφηκε σε ένα μακράς διαρκείας βίντεο, με τίτλο «ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ» όπου πολλοί βετεράνοι της Μοίρας που επέζησαν της αιχμαλωσίας, αφηγούνται τα όσα συνέβησαν.

Στις 11 Απριλίου 2011 ο τέως  πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας απένειμε μετά θάνατον στον Στυλιανό Καλμπουρτζή τον βαθμό του αντιστράτηγου κατά τη διάρκεια της τελετής των αποκαλυπτηρίων προτομής του στην Σχολή Πυροβολικού στο Μεγάλο Πεύκο. Στην Κύπρο το στρατόπεδο της διοίκησης Πυροβολικού της Εθνικής Φρουράς φέρει το όνομα του Στυλιανού Καλμπουρτζή και υπάρχει και σε αυτό προτομή του φιλοτεχνημένη από τον Κύπριο γλύπτη Γιώργο Μαυρογέννη.

ΑΘΑΝΑΤΟΣ κ. ΑΝΤΙΣΤΡΑΤΗΓΕ !

(από το βιβλίο ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΤΙΜΗΣΑΝ ΤΗΝ ΣΤΟΛΗ ΤΟΥΣ - Εκδ.ΠΕΛΑΣΓΟΣ)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΑ ΗΔΗ ΣΕ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

ΚΥΠΡΟΣ 1974 – Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ Πρώτη έκδοση 5/2011 Σήμερα βρίσκεται στην 4ηΈκδοση ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ - Ι. Γιαννάκενας ISBN: 978-960-522-281-9 Ιστορική Έρευνα 33 ετών πάνω στα γεγονότα που σημάδεψαν τον Ελληνισμό το καλοκαίρι του 1974 στην μαρτυρική Κύπρο. Η προδοσία, η ανικανότητα, ο πολιτικός φανατισμός, η αρχομανία, η δειλία, η δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία ένστολων, που οδήγησαν στην ήττα. Το έργο είναι 496 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και αποκαλυπτικά έγγραφα- ντοκουμέντα.

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΠΕ- ΔΟΥ ΤΗΣ ΕΛ.ΔΥ.Κ. (ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΥΝΑΜΗΣ ΚΥΠΡΟΥ) 14-16/8/74 – Αυτούσια η μαρτυρία του τελευταίου Στρατοπεδάρχη και επικεφαλής της αμύνης τότε, Ανχη (ΠΖ) Παναγιώτη Δ. Σταυρουλόπουλου Πρώτη έκδοση 12/2015 Σήμερα βρίσκεται στην 3ηΈκδοση ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ – Ι. Γιαννάκενας ΙSBN: 978-960-522-423-3 Ο ηρωϊσμός των 318 Ελδυκάριων που αφέθηκαν να πολεμήσουν ένας απέναντι σε εικοσιδύο Τούρκους και που προδώθηκαν. Το έργο είναι 238 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και αποκαλυπτικά έγγραφα-ντοκουμέντα.

ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΤΙΜΗΣΑΝ ΤΗΝ ΣΤΟΛΗ ΤΟΥΣ - ΚΥΠΡΟΣ 1974 Πρώτη έκδοση 6/2017 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ – Ι. Γιαννάκενας ISBN: 978-960-522-487-5 Απόδοση Τιμής σε 25 Πεσόντες και Αγνοούμενους εκ μητροπολιτικής Ελλάδος Αξιωματικούς, Υπαξιωματικούς και Οπλίτες, από διάφορα Όπλα και Σώματα, οι οποίοι πολέμησαν στην Κύπρο το 1974, σε διάφορες Μονάδες και της Εθνικής Φρουράς, αλλά και στην ΕΛ.ΔΥ.Κ. Το έργο είναι 176 σελίδων, έγχρωμο, με φωτογραφίες προσωπικές και εποχής των Ηρώων μας.

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΠΝΙΓΗΚΕ ΣΤΟΝ ΣΑΓΓΑΡΙΟ Πρώτη έκδοση 4/2018 Σήμερα βρίσκεται στην 2ηΈκδοση ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ – Ι. Γιαννάκενας ISBN: 978-960-522-516-2 Ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στα γεγονότα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής μέχρι την Συνθήκη των Μουδανιών (1919 – 1922). Οι μοιραίοι ηγέτες της Ελλάδας που οδήγησαν τον Στρατό από το Έπος, στην ήττα και τον ξεριζωμό του Ελληνισμού της Ιωνίας και του Πόντου. Το έργο είναι 448 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και αποκαλυπτικά έγγραφα- ντοκουμέντα.

ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΗΛΘΑΝ ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ Πρώτη έκδοση 6/2019 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ – Ι. Γιαννάκενας ISBN: 978-960-522-566-7

Ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στα τραγικά γεγονότα που έλαβαν χώρα το «μαύρο καλοκαίρι» του 1974 στην Κύπρο. Το έργο σε κάποιο βαθμό μπορεί να θεωρηθεί ως η μυθιστορηματική απόδοση του βιβλίου “Κύπρος 1974-Η μεγάλη προδοσία”. Το έργο είναι 548 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες και φωτογραφίες. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΒΑΝΑΣ

Πρώτη έκδοση (πρόβλεψη) 4/2020
ΠΙΘΑΝΩΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Αυτοβιογραφικό Ευθυμογράφημα που περιγράφει την στρατιωτική θητεία του Συγγραφέα ως Λοχία στο Όπλο του Ιππικού - Τεθωρακισμένων, από τον Απρίλιο του 1982 έως τον Φεβρουάριο του 1984. Η πορεία του από την Αυλώνα στην Πάτρα, από εκεί στο Λιτόχωρο κι από εκεί στου Γουδή καθώς και η αποστολή του στον Έβρο με αφορμή τα γεγονότα της ανακήρυξης του “ψευδοκράτους” του Ντεκτάς στην Κύπρο. Το έργο θα είναι 448 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, αυθεντικές φωτογραφίες και έγγραφα.

ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ ΝΙΚΗΤΕΣ Πρώτη έκδοση (πρόβλεψη) 6/2021 ΠΙΘΑΝΩΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στον ηρωϊκό αγώνα των Ελλήνων στην Πίνδο, στα Οχυρά της "Γραμμής Μεταξά", στην Εθνική Αντίσταση κατά των Γερμανών κατακτητών, αλλά και τα τραγικά γεγονότα κατά την κομμουνιστική ανταρσία του Δεκεμβρίου του ‘44, γνωστή ως "Δεκεμβριανά" (Οκτώβριος 1940 - Δεκέμβριος 1944). Το Έπος της Βορείου Ηπείρου, οι Μάχες των Οχυρών, η Εθνική Αντίσταση στα βουνά, οι δοσίλογοι κι ο "αδελφοσκοτωμός". Το έργο θα είναι 448 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και έγγραφα.

Η ΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΕΤΩΝ Πρώτη έκδοση (πρόβλεψη) 6/2022 ΠΙΘΑΝΩΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στον ηρωϊκό αγώνα των Βυζαντινών και του τελευταίου Αυτοκράτορα των Ελλήνων Κωνσταντίνου ΙΑ’ του Παλαιολόγου, κατά την πολιορκία και την Άλωση της Βασιλεύουσας, τον καταραμένο Μάιο του 1453. Οι μέχρι την ύστατη στιγμή ίντριγκες των ανθενωτικών, η απελπισία και η μοναξιά του Αυτοκράτορα καθώς και το ηρωϊκό τέλος του. Το έργο θα είναι 352 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και έγγραφα.

ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΤΑΜΠΟΥΡΙΑ... Πρώτη έκδοση (πρόβλεψη) 6/2023 ΠΙΘΑΝΩΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Ιστορικό Μυθιστόρημα βασισμένο στον ξεσηκωμό των Ελλήνων το 1821 κατά των Οθωμανών δυναστών τους Περιγράφονται οι ιντριγκες των "βολεμένων" ραγιάδων, ο ηρωϊσμός των αγνών αγωνιστών, οι φιλοδοξίες των άκαπνων πολιτικάντηδων και Φαναριωτών, η τρομερή αγριότητα του Τούρκου και η σιχαμερή προδοσία όσων είχαν συμφέρον να μην λευτερωθούμε ποτέ! Το έργο θα είναι 384 σελίδων, έγχρωμο, με χάρτες, φωτογραφίες και έγγραφα. Αυτά είναι τα 9 βιβλία που έχουν προγραμματιστεί να κυκλοφορούν σε όλη την μητροπολιτική Ελλάδα και την Κύπρο, μέχρι το καλοκαίρι του 2023, Θεού θέλοντος.

Περισσότερες πληροφορίες στο kostasmavroskoufis@gmail.com

Κυκλοφορία βιβλίου ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΗΛΘΑΝ ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ

"Το όνομα μου είναι Ανδρέας Γεωργιάδης.Σίγουρα δεν λέει τίποτα σε κανέναν, εκτός από την μάνα μου την Αθηνά, τον πατέρα μου τον Νεόφυτο, την αδελφή μου Πόπη, την γυναίκα μου Χρυστάλλα, τα παιδιά μου Φύτο και Άντρη, την γιαγιά μου την Πηνελόπη, αλλά και τον θείο μου τον Μιλτιάδη.

Είμαι ένας απλός άνθρωπος, ένας απλός Έλληνας Κύπριος της διασποράς, που ενσυνείδητα μετανάστευσα από τον τόπο μου στην Αυστραλία, γιατί σχεδόν παραφρόνησα με όσα γνώρισα και έζησα στο νησί μου, πριν και πολύ περισσότερο μετά τον Πόλεμο του 1974…
Η περίοδος του πολέμου, αν και ήταν σαν εμπειρία τραυματική για την μετέπειτα ζωή μου, δεν με πίκρανε τόσο, όσο η περίοδος πριν και μετά από αυτόν…
Κάθομαι τώρα αναπαυτικά στην πολυθρόνα μου εδώ στο σπίτι μου, στην μακρινή Μελβούρνη και φέρνω στο μυαλό μου όλα όσα βίωσα εκείνο το τραγικό καλοκαίρι του ’74 στο αγαπημένο νησί μου, το νησί της Αφροδίτης.

Και πάντα με πιάνει αυτό το μούδιασμα στο κεφάλι…
Η Χρυστάλλα επιμένει να πάμε στον γιατρό, αλλά εγώ ξέρω ότι δεν είναι τίποτα άλλο παρά η αντίδραση του οργανισμού να μην θυμηθεί, να μην ξαναφέρει στην μνήμη μου όλα όσα είδα να συμβαίνουν γύρω μου, όλα όσα μπορούσα να αντιληφθώ, αλλά δεν μπορούσα να αποτρέψω..."

Έτσι ξεκινάει το ΝΕΟ βιβλίο μου, με τίτλο ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΗΛΘΑΝ ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ, που ξεκίνησε να κυκλοφορεί από χθες, σε μητροπολιτική Ελλάδα και Κύπρο από τις Εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ.
Βασισμένο στην 33ετή έρευνά μου πάνω στην Κυπριακή Προδοσία που κατέληξε σε Τραγωδία το καλοκαίρι του 1974, το ιστορικό αυτό μυθιστόρημα προσπαθεί με την εξιστόρηση μιάς απλής ιστορίας, να συμπεριλάβει όλα όσα έγιναν τότε πάνω στο άτυχο κορμί του από αρχαιοτάτων χρόνων ελληνικού νησιού της Αφροδίτης!
Χωρίς εμπάθειες και κομματικές ή παραταξιακές αγκυλώσεις τα γεγονότα εξιστορούνται ως ακριβώς συνέβησαν και οι ευθύνες, οι παραλείψεις και τα ηρωϊκά γεγονότα αποδίδονται σε όποιον πρέπει, χωρίς να λειτουργήσει η "ιστορική ασυλία" που συνήθως εφαρμοζόταν για τις ιερές αγελάδες της πολιτικής, διπλωματικής, θρησκευτικής και στρατιωτικής μας ζωής!

Δεν γνωρίζω πόσοι θα ενδιαφερθούν να το προμηθευτούν αυτό το βιβλίο για να το διαβάσουν, αλλά αυτό που γνωρίζω είναι ότι αφού το διαβάσουν δεν θα βλέπουν τα πολιτικά και στρατιωτικά πράγματα στο νησί και την Ελλάδα ...όπως πριν!

Γιατί όπως λέει και ο φίλος μου ο δημοσιογράφος ο Δημήτρης Σούγλης ..."Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙΕΙ" !!!

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΛΕΞ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κυκλοφορεί η Β' Έκδοση του βιβλίου ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΠΝΙΓΗΚΕ ΣΤΟΝ ΣΑΓΓΑΡΙΟ

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΠΝΙΓΗΚΕ ΣΤΟΝ ΣΑΓΓΑΡΙΟ - Β' εκδοση
Το βιβλίο μου, "Το όνειρο πνίγηκε στον Σαγγάριο" που είναι μια μυθιστορηματική απόδοση της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής, καθώς και η επίσης τραγική απώλεια της Ανατολικής Θράκης, εξαντλήθηκε στην πρώτη έκδοση του και επανεκδόθηκε σε δεύτερη έκδοση, η οποία κυκλοφορεί από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ του Ιωάννη Χρ. Γιαννάκενα.
Το βιβλίο απέσπασε πολύ εγκωμιαστικές κριτικές από ανθρώπους του πνεύματος καθώς και από απλούς ανθρώπους της καθημερινότητας, κύρια για την αφοπλιστικά σφαιρική αντικειμενικότητα με την οποία παρουσίασε όλα τα γεγονότα της περιόδου 1919-1922.
Ο αείμνηστος Εθνικός μας Δάσκαλος κ. Σαράντος Καργάκος έγραψε για το βιβλίο: “Ο κ. Κωνσταντίνος Δημητριάδης έκανε μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά, παρότι η πρόσμειξη ιστορίας και λογοτεχνίας είναι δύσκολη υπόθεση. Χειρίζεται καλά το υλικό του και πέτυχε ένα ευδιάβαστο μελέτημα.”
Παρότι το έργο διανεμήθηκε και ως ένθετο από την εφημερίδα ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, εξαντλήθηκε στην κανονική έκδοσή του σε χρόνο ρεκόρ.

Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΕΝΟΥ

Όταν ο πόνος οδηγεί στην κακή κρίση...

Έχω μάθει ότι κάποιοι/ες συγγενείς αγνοουμένων ή πεσόντων, καταφέρθηκαν κατά του αείμνηστου Ταξχου εα Παναγιώτη Σταυρουλόπουλου, όταν αυτός έδωσε την Μαρτυρία του, που έγινε βιβλίο, για τα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Κύπρο, το τριήμερο από 14 έως 16/8/74... Αντέδρασαν - εντελώς ανεξήγητα κατά την γνώμη μου - κάποιοι/ες σαν:

• να ήταν ο Σταυρουλόπουλος που επέλεξε να βρεθεί Υποδιοικητής της ΕΛΔΥΚ από τις 10/8/74 και Στρατοπεδάρχης από τις 13/8/74, παρότι μάλιστα δεν ήταν οργανικός Αξιωματικός της Μονάδας.
• να ήταν αυτός που επέλεξε να μείνει μαζί με μόνο 317 από τους 1300 άνδρες της συνολικής Δύναμης της ΕΛΔΥΚ να υπερασπισθεί το Στρατόπεδο της, απέναντι στην διαφαινόμενη Τουρκική επίθεση σε περίπτωση ναυαγίου των διαπραγματεύσεων στις συνομιλίες Κληρίδη-Μαύρου-Γκιουνές στην Γενεύη.
• να ήταν αυτός που έδωσε την διαταγή της "αντίστασης μέχρις εσχάτων" και της "υπεράσπισης του στρατοπέδου μέχρις ενός"!

Θα ξαναπώ εν τάχει τα πράγματα από την αρχή.

1. Ο Σταυρουλόπουλος ήταν Αντισυνταγματάρχης στο ΓΕΣ και διατάχθηκε να συνοδεύσει την σειρά αντικατάστασης απολυομένων οπλιτών της ΕΛΔΥΚ που ξεκίνησε στις 13/7/74 από τις Κεχριές με το Α/Γ ΛΕΣΒΟΣ για την Κύπρο.
2. Το Πραξικόπημα τον βρήκε εν πλω και μετά από άσκοπες "βόλτες" μεταξύ Κύπρου και Ρόδου κατέπλευσε στην Αμμόχωστο στις 19/7/74 όπου αποβίβασε τους αντικαταστάτες και επιβίβασε τους απολυόμενους.
3. Η αναχώρηση του συνέπεσε με την Τουρκική Εισβολή της 20/7/74 και κατόπιν διαταγής αποβιβάστηκε μαζί με τους υπόλοιπους συνοδούς αξιωματικούς και τους απολυόμενους άνδρες της ΕΛΔΥΚ στη Πάφο και από εκεί διέρρευσε μέσω Τρόοδος στην Λευκωσία στο Στρατόπεδο της Ελληνικής Δύναμης στον χώρο μεταξύ Αγίου Δομετίου και Γερόλακκου.
4. Παρέμεινε σε διαθεσιμότητα μέχρι την ημέρα που αποσπάσθηκε σε Τάγμα Εφέδρων στην Λάρνακα προκειμένου να το οργανώσει.
5. Ακολούθως αποσπάσθηκε σε Τάγμα όπου ο Διοικητής του είχε τραυματιστεί σοβαρά και ανέλαβε προσωρινά την διοίκησή του
6. Την 10/8/74 ενημερώθηκε από την Διοίκηση της ΕΛΔΥΚ ότι αναλαμβάνει Υποδιοικητής του Ελληνικού Συντάγματος στην θέση του μέχρι εκείνη την στιγμή Υποδιοικητή της Ανχη ΠΖ Κων/νου Παπαγιάννη, ο οποίος λόγω της συμμετοχής του στο Πραξικόπημα της 15/7/74 - έστω και με μόνο αστυνομικά καθήκοντα - διετάχθη από τον Υπουργό Άμυνας της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας κ.Ευάγγελο Αβέρωφ, μέσω του νέου Α/ΕΔ Στρατηγού Αρμπούζη, να επαναπατριστεί. (από τους τόσους Αντισυνταγματάρχες που είχε η ΕΛΔΥΚ και η ΕΦ, επέλεξαν για ΝΕΟ Υποδιοικητή της ΕΛΔΥΚ έναν που στην ουσία ήταν "εγκλωβισμένος" στο νησί λόγω συγκυριών, χωρίς δεύτερη στολή να φορέσει).
7. Την 13/8/74 το μεσημέρι ο Διοικητής της ΕΛΔΥΚ Σχης ΠΖ Νικόλαος Νικολαΐδης διετάχθη (ή αποφάσισε) να μεταφέρει το Διοικητήριο στην περιοχή Κλήρου, διασκορπίζοντας την δύναμη της Μονάδος σε δεύτερη γραμμή αμύνης από τον χώρο μετά το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας μέχρι και την Δευτερά, 15 χλμ από το Στρατόπεδο, παίρνοντας μαζί του περίπου 1.000 Αξιωματικούς Υπαξιωματικούς και Οπλίτες της Μονάδος. Ταυτόχρονα θα επιλέξει δύο λόχους Τυφεκιοφόρων τον 2ο του 1ου Τάγματος και τον 4ο του 2ου Τάγματος, μια διμοιρία όλμων του ΛΒΟ και μέρος του Λόχου Διοικήσεως Συντάγματος, συνολικής δύναμης 317 ανδρών προκειμένου να υπερασπισθεί τον χώρο του Στρατοπέδου από ενδεχόμενη τουρκική επίθεση σε περίπτωση έναρξης των εχθροπραξιών, αν οι συνομιλίες της διπλωματίας στην Γενεύη οδηγούνταν σε ναυάγιο.
8. Ο Διοικητής της ΕΛΔΥΚ Σχης Νικολαΐδης τοποθετεί τις μονάδες ως εξής: οι άνδρες που αποτελούσαν μέρος της δύναμης του Λόχου Διοικήσεως θα υπεράσπιζαν τα πλευρά του Στρατοπέδου στο Ύψωμα Β', εκτός στρατοπέδου, υπό τις διαταγές του Διοικητή του Τχη ΠΖ Σπυρίδωνα Δελλή. Ο 4ος Λόχος Τυφεκιοφόρων θα υπεράσπιζαν το Στρατόπεδο με μέτωπο τα υψώματα Άσπρα Χώματα και Καραούλι προς τον Γερόλακκο, με επικεφαλής του τον επίσης συνοδό των αντικαταστατών που ήλθε με το Α/Γ ΛΕΣΒΟΣ, μη οργανικό της ΕΛΔΥΚ Λγό ΠΖ Λούη Ιωαννίδη, Κύπριο στην καταγωγή, που αντικατάστησε τον μέχρι τότε Διοικητή του 4ου τάγματος που είχε τραυματιστεί κατά τον "Αττίλα Ι". Ο 2ος Λόχος Τυφεκιοφόρων θα αμυνόταν και αυτός όπως και ο 4ος Λόχος εντός του Στρατοπέδου στην περιμετρική περιοχή που ξεκινούσε από την θέση Προμαχώνας και με μέτωπο την ΤΟΥΡΔΥΚ και το Κιόνελι με επικεφαλής τον Διοικητή του, Λγό ΠΖ Ηλία Κωνσταντούλα. Τέλος διμοιρία όλμων του ΛΒΟ υπό τον Υπλγό ΠΖ Στέφανο Πίο, θα παρείχε ενίσχυση της Άμυνας από τον χώρο μεταξύ του Στρατοπέδου και της Σχολής Γρηγορίου. Ο Σταθμός Διοίκησης θα ήταν στην Σχολή Γρηγορίου. Αυτός ήταν ο σχεδιασμός της Άμυνας που σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε από τον Διοικητή Σχη Νικολαΐδη και τους επιτελείς του, πριν ανακοινώσει στον τότε Ανχη ΠΖ Παναγιώτη Σταυρουλόπουλο ότι του αναθέτει τα καθήκοντα του Στρατοπεδάρχη και του επικεφαλής των Δυνάμεων Αμύνης του Στρατοπέδου, πέραν αυτών του Υποδιοικητή της Μονάδας.
9. Η διαταγή του Σχη Νικολαΐδη προς τον Ανχη Σταυρουλόπουλο ήταν μία και μοναδική: "Θα αμυνθείτε μέχρις εσχάτων" και "θα πέσετε μέχρις ενός υπερασπίζοντας το Στρατόπεδο"!
10. Αμέσως μετά, αργά το μεσημέρι της 13/8/74, ο Διοικητής και τα 3/4 της δύναμης της ΕΛΔΥΚ αναχώρησαν, για τους χώρους τάξης τους, αφήνοντας τον Ανχη Σταυρουλόπουλο και τους 317 άνδρες του στον χώρο του Στρατοπέδου.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ο Σταυρουλόπουλος συγκάλεσε Συγκέντρωση Διοικητών όπου τους ενημέρωσε για τις διαταγές που έλαβε από τον Διοικητή Νικολαΐδη και τους κατέστησε σαφές ότι:

• Μεταφέρει τον Σταθμό Διοίκησης στον χώρο που βρίσκεται το εκκλησάκι του Αγ.Γεωργίου της ΕΛΔΥΚ αντί για την Σχολή Γρηγορίου, για να έχει καλύτερη άποψη της κατάστασης σε περίπτωση που υπάρξει τουρκική επίθεση κατά του Στρατοπέδου.
• Βοηθός του αναλαμβάνει ο μέχρι εκείνη την στιγμή αξιωματικός του 4ου ΕΓ της ΕΛΔΥΚ που μόλις είχε παραδώσει καθήκοντα λόγω μετάθεσης του, που με δική του βούληση δεν πραγματοποιήθηκε, Λγός ΠΖ Βασίλειος Σταμπουλής με υπασπιστή τον Υπλγό ΠΖ Γεώργιο Χρυσοσπάθη.

Την επομένη το πρωΐ άρχισε η πρώτη επίθεση των Τούρκων που επαναλήφθηκε πολλές φορές τις επόμενες 60 ώρες - όσες και κράτησε η άμυνα του Στρατοπέδου. Παρότι οι διαταγές του Διοικητή ήταν σαφείς "Αμυνα μεχρις εσχάτων", ο Σταυρουλόπουλος με κίνδυνο να περάσει Στρατοδικείο μετά τον Πόλεμο για ανυπακοή σε διαταγή ανωτέρου και εγκατάλειψη θέσης μάχης, όταν αντελήφθη ότι:

• ενισχύσεις δεν ήλθαν αν και του τις υποσχέθηκαν
• ο Διοικητής δεν επικοινώνησε ούτε μια φορά μαζί του καθ' όλη την διάρκεια του 3ημερου αγώνα
• η 187 ΜΠΠ σταμάτησε να τους υποστηρίζει με πυρά ανασχέσεως των τουρκικών αρμάτων
• η άμυνα στο Ύψωμα Β ήταν έτοιμη να "σπάσει" μιας και τα τουρκικά άρματα περνούσαν πάνω από τα ορύγματα των αμυνόμενων

απεφάσισε ΑΥΤΟΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΥΤΟΣ να διατάξει ΑΠΑΓΚΙΣΤΡΩΣΗ ΕΝ ΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΥΠΟ ΤΗΝ ΙΣΧΥΡΑ ΠΙΕΣΙΝ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ με σκοπό να διασωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι από τους άνδρες του και να μην χαθούν για μιά όπως φάνηκε "προδομένη υπόθεση"...

Η διαταγή που έδωσε για την διαδικασία της απαγκίστρωσης ήταν η εξής: - πρώτος θα υποχωρούσε ο Λόχος Διοικήσεως, ακολούθως ο 4ος Λόχος και τελευταίος ο 2ος Λόχος.

Κάποιοι συγγενείς πεσόντων ή αγνοουμένων λοιπόν, που οι άνθρωποί τους χάθηκαν σε αυτην την Επική Μάχη, κατηγορούν τον Σταυρουλόπουλο ότι διέταξε κάποιους να μείνουν για να σωθούν κάποιοι άλλοι. Και δυστυχώς θεωρούν ότι ο Σταυρουλόπουλος ευθύνεται που οι δικοί τους χάθηκαν μέσα στην φωτιά εκείνων των ωρών...

Απλά αγνοούν το γεγονός ότι με βάση την Στρατιωτική λογική δεν γινόταν να απαγκιστρωθούν ταυτόχρονα όλοι μαζί... γιατί αυτό θα ήταν άτακτη υποχώρηση που θα οδηγούσε σε εκατόμβες νεκρών που τελικά σώθηκαν! Η απαγκίστρωση έπρεπε να γίνει συντεταγμένα. Και σε ένα βαθμό αυτό έγινε, με εξαίρεση τον Λόχο Διοικήσεως όπου οι τούρκοι ήδη τον είχαν καταλάβει και οι μάχες πλέον γίνονταν σώμα με σώμα. Και η συντεταγμένη απαγκίστρωση, στην οποία σε μεγάλο βαθμό συνετέλεσαν οι Διοικητές των Λόχων, ήταν και η αιτία που τα 2/3 της δύναμης αμύνης τελικά διασώθηκαν... Υπήρξαν περιπτώσεις που λόγω του τραυματισμού ή του θανάτου των αγγελιοφόρων κάποια τμήματα άργησαν να συμπτυχθούν. Ο ίδιος ο Σταυρουλόπουλος ειδοποίησε τον 2ο Λόχο στον οποίο η διαταγή δεν πήγε ποτέ. Ο ίδιος ο Σταυρουλόπουλος ήταν στην Πύλη του Στρατοπέδου από κάποια στιγμή και μετά και έδινε οδηγίες στους υποχωρούντες οπλίτες προς τα που να στραφούν... (μαρτυριες Δ.Πεπερά και Ανθλγού Ι.Κόλλια)

Κάποιοι με υψηλό αίσθημα πατριωτισμού και ευθύνης έμειναν αυτοπροαιρέτως προκειμένου να σωθούν κάποιοι άλλοι ή μην μπορώντας να εγκαταλείψουν τους βαριά τραυματίες συναδέλφους τους (περιπτώσεις Ανθστών Κέντρα, Παπαλάμπρου, Δνέα Λούρμπα, Στρτη Κρατημένου κλπ).

Ο αείμνηστος Ταξίαρχος Σταυρουλόπουλος παρέμεινε σιωπηλός επί δεκαετίες, μιας και ο φύλακας-άγγελος του η σύζυγός του η Τούλα δεν του επέτρεπε να μιλά για τότε. Τα μετατραυματικά εκ του Πολέμου του 1974 πολλά και η καρδιά του αδύναμη (η αιτία θανάτου του άλλωστε την 11/6/2017 ήταν το πρόβλημα της καρδιάς του από το οποίο έπασχε).

Το Ελληνικό Κράτος δεν θέλησε να έχει την Μαρτυρία του, στην Εξεταστική Επιτροπή της Ελληνικής Βουλής για τον Φάκελλο της Κύπρου και ουδέποτε τον κάλεσε ως Μάρτυρα. Στην Αναφορά του προς το ΓΕΣ (την οποία έχω στα χέρια μου) - τις οποίες απέσυρε ο ΥΦΕΘΑ Κατσαδήμας - αναφέρει με κάθε λεπτομέρεια τα όσα συνέβησαν το 3ημερο 14-16/8/74 και καταλόγισε ευθύνες για την εξέλιξη της μάχης του στρατοπέδου. Ίσως για αυτό το Μεταπολιτευτικό Κράτος μετά από 3 χρόνια τον αποστράτευσε, ενώ προήγαγε και διατήρησε για περισσότερο χρόνο τον Διοικητή Νικολαΐδη. Όταν για τις ανάγκες του βιβλίου μου ΚΥΠΡΟΣ 1974 Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ τον επισκέφθηκα - μετά τον θάνατο της συζύγου του - και του πήρα την συνέντευξη που έγινε βιβλίο, θεώρησα ότι ΟΛΟΙ οι συγγενείς των Πεσόντων και των Αγνοουμένων θα ικανοποιούνταν που έμαθαν τι έγινε τότε. Και αυτό γιατί μόνο ο Σταυρουλόπουλος μπορούσε να ξέρει τις συζητήσεις και τις συνεννοήσεις που γίνονταν στα ανώτερα κλιμάκια και στις άλλες Μονάδες, μόνο αυτός μίλησε με τον Διοικητή της ΕΛΔΥΚ, μόνο αυτός είχε συζητήσεις με τους Διοικητές των Λόχων του. Οπότε η αποκάλυψη της εγκατάλειψης των 318 ανδρών της ΕΛΔΥΚ που μάχονταν εναντίον 6.900 Τούρκων, θεώρησα ότι θα ικανοποιούσε τους συγγενείς μιας και θα εκπληρωνόταν η ρήση του Μένανδρου "Αγει δε προς φως, την αλήθεια, χρόνος!"

Επαναλαμβάνω, ότι αντιλαμβάνομαι τον πόνο για τον χαμό, τον άδικο χαμό των δικών τους ανθρώπων, το παράπονο που ακούγεται "γιατί να μην είχε σωθεί και ο δικός μου αδελφός;" αλλά δυστυχώς απευθύνεται στον μόνο που δεν είχε ευθύνη για τον χαμό τους... Τον Σταυρουλόπουλο! Αντίθετα ο Σταυρουλόπουλος είχε την αποκλειστική ευθύνη για τους πάνω από 200 άνδρες που σώθηκαν με το ρίσκο που πήρε να διατάξει απαγκίστρωση...!!! Αλλιώς σήμερα θα μιλούσαμε για τους 318 νεκρούς και αγνοούμενους της Μάχης της ΕΛΔΥΚ.

Και η Μαρτυρία του τελευταίου Στρατοπεδάρχη, του Αρχηγού των Γενναίων πιστεύω ότι ήταν το καλύτερο μνημόσυνο στην μνήμη όλων τους και πεσόντων και αγνοηθέντων αγνοουμένων.

Ας μην επιτρέψουμε στην πίκρα και τον πόνο να είμαστε άδικοι... ΥΓ

(1) ΔΕΝ ΑΚΟΥΣΑ ΚΑΝΕΝΑΝ ΝΑ ΚΑΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΑΦΗΣΕ ΕΚΕΙ ΣΕ ΕΝΑ ΠΛΑΤΩΜΑ, ΜΟΝΟΥΣ 318 ΑΝΔΡΕΣ ΝΑ ΑΜΥΝΘΟΥΝ ΣE MIA ANAΛΟΓΙΑ 1:22 ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΘΕΙ ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ ΤΟΥ. Γιατί αυτή η διακριτική μεταχείριση; (2) ΟΛΟΙ ΟΙ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΗΤΑΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΕΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΠΑΕΙ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΕΣ. ΕΙΝΑΙ ΛΟΓΙΚΟ ΟΤΙ ΑΝ ΓΙΝΟΤΑΝ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΑ ΧΑΝΟΝΤΑΝ - ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΕΓΙΝΕ... ΤΟ "ΚΑΤΗΓΟΡΩ" ΑΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΠΩΘΕΙ, ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΙΠΩΘΕΙ ΚΑΤΑ ΚΑΠΟΙΟΥ ΠΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΕ ΜΕ ΠΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ, ΝΑ ΧΑΘΟΥΝ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΕΝΩ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΣΩΘΟΥΝ. Αυτός δεν ήταν λοιπόν ο Σταυρουλόπουλος. Αντίθετα πάνω από 200 άνδρες σώθηκαν εξ αιτίας της απόφασης που πήρε και που ήταν αντίθετη με τις διαταγές που είχε και που ήταν για αυτό ένα πολύ μεγάλο ρίσκο για τον ίδιο...

Κωνσταντίνος Α. Δημητριάδης

Που είναι η Οδός Ηρώων ΕΛΔΥΚ 74 κε Δήμαρχε;

Ο Δήμος Αγίου Δομετίου έχει μεγάλη ιστορία το καλοκαίρι του 1974...
Εκεί σταμάτησε ο Αττίλας στην πορεία του προς Λευκωσία.
Μια πορεία που έριξε όλο το βάρος του, με όλες τις δυνάμεις του, στα βορειοδυτικά της πρωτεύουσας.
Το μεγαλύτερο μέρος του Δήμου Αγίου Δομετίου του 1974, σήμερα είναι κατεχόμενο από τους Τούρκους...

Εκεί που προχωράς στον δρόμο κοντά στην "νεκρή ζώνη" όλο και θα πέσεις πάνω σε κάποιο πολυβολείο από μπετόν....
Στην Οδό Πριάμου, οι κάτοικοι της μιας πλευράς του δρόμου μπαίνουν στο σπίτι τους από την αυλή, γιατί η κύρια είσοδος είναι στην "νεκρή ζώνη", ενώ στην απέναντι πλευρά τα ασυντήρητα 44 χρόνια σπίτια, είναι ακατοίκητα γιατί είναι μέσα στην "νεκρή ζώνη"...

Κι όμως το ξέρετε ότι είναι ο μόνος Δήμος που ενώ όφειλε, δεν έχει δώσει σε ένα δρόμο του, ή σε ένα αλσάκι του, το όνομα αυτού ή αυτών που τον διατήρησαν μεχρι σήμερα λεύτερο, έστω σε αυτά τα περιορισμένα όρια του;
Δεν υπάρχει ένας δρόμος με το όνομα πχ Ηρώων ΕΛΔΥΚ 74, Ηρώων 1/211 ΤΠ, Ηρώων 336 ΤΕ, Ανχη Π.Σταυρουλόπουλου (μιας και δεν ειναι πια στην ζωή) ή Λγου Ι.Χριστοδουλίδη... Ένα Αλσάκι με το όνομα του Ανθυπολοχαγού Καρρά μιας και δεν είναι πλέον στην ζωή ή των Σταμπουλή, Σταυριανάκου ή Τσώνου;;;;...
Και καλά να ήταν Δήμαρχος κάποιος του ΑΚΕΛ τα τελευταία χρόνια...
Θα έλεγα ο Δήμος βρίσκεται στα χέρια κάποιων που είναι αδιάφοροι για την ελληνοκεντρική ιστορία (την μάχονται αλλωστε), λογικό είναι....
Ο Δήμος όμως είναι στα χέρια υποτίθεται κάποιου που ανήκει στον πατριωτικό χώρο!

Λοιπόν ;;;

ΚΑΙ ΤΙ ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ;
ΜΕ ΑΥΤΑ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙ Ο ΔΗΜΟΣ ;;;;
ΕΧΕΙ ΝΑ ΕΙΣΠΡΑΞΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ 20.50€ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΣΚΥΛΟΥ!!!
Θα έλεγα κατι περί κάποιων "ρομαντικών νεαρών" που εδωσαν το 74 την ζωή τους, σε ένα τόπο μερικές χιλιαδες χιλιομετρα από το σπίτι τους, για να κάνουν κάποιοι σήμερα τους Δημαρχαίους και τους Δημοτικοσυμβούλους....

(*) το "ρομαντικών νεαρών" πάει σε όλους αυτούς τους Λεβέντες εξ Ελλάδος που προδωμένοι και εγκαταλελειμμένοι προσπάθησαν να κρατησουν Θερμοπύλες και να φυλάξουν "τας σημαίας" με τίμημα την ίδια τους την ζωή, την μια και μοναδική ζωή που είχαν να ζήσουν!